Ngành Thiết kế Thời trang tại VLU đào tạo theo quy trình Design Thinking chuyên nghiệp
Nhiều bạn học sinh khi nghe đến ngành thiết kế thời trang sẽ nghĩ ngay đến việc ngồi vẽ phác thảo trang phục - đẹp hay không đẹp phụ thuộc hoàn toàn vào cảm hứng. Nhưng tại Đại học Văn Lang, sinh viên không chỉ học vẽ. Họ được dạy cách tư duy theo quy trình - một quy trình có tên gọi cụ thể: Design Thinking.
Nghe có vẻ kỹ thuật, nhưng thực ra rất gần với cách các nhà thiết kế lớn trên thế giới làm việc. Bài viết này kể lại hành trình một đồ án thực tế của sinh viên VLU từ buổi học đầu tiên đến khoảnh khắc bộ sưu tập được trình diễn trên người mẫu.
Design Thinking trong thiết kế thời trang là gì?
Design Thinking là phương pháp tư duy sáng tạo lấy con người làm trung tâm, được phát triển bởi IDEO và Stanford d.school, hiện được áp dụng rộng rãi trong các tập đoàn thời trang lớn như LVMH, Zara, và các thương hiệu sustainable fashion thế hệ mới.
Quy trình gồm 5 bước: Empathize → Define → Ideate → Prototype → Test. Điểm then chốt là: thiết kế bắt đầu từ việc hiểu người dùng và bối cảnh sử dụng, không phải từ ý tưởng cá nhân của nhà thiết kế.
Tại VLU, toàn bộ 5 bước này được triển khai cụ thể trong từng đồ án chuyên ngành - không phải lý thuyết trên giấy, mà là lịch trình học kỳ 21 buổi với mốc đánh giá rõ ràng theo từng giai đoạn.
Hành trình 21 buổi đồ án - Từ concept đến mẫu thật trên sàn diễn
Dưới đây là cách quy trình Design Thinking được triển khai trong đồ án Thiết kế Thời trang 3 (TKTT3) - học phần chuyên ngành của sinh viên năm 3 VLU. Mỗi giai đoạn là một chặng thực chiến, không phải bài tập lý thuyết.
Bước 1 EMPATHIZE | Buổi 2–4 | Sinh viên nghiên cứu đối tượng sử dụng và bối cảnh mặc. Với trang phục nghệ thuật: phân tích concept và thông điệp thiết kế. Với trang phục dự lễ (couture): nghiên cứu kỹ thuật cấu trúc và cách xử lý chất liệu. Tất cả được ghi chép dưới dạng sketchnote — kết hợp hình ảnh, chú thích và phác thảo tay. |
Bước 2 DEFINE | Buổi 3–5 | Sinh viên xác định tên đề tài theo format chuẩn: "Bộ sưu tập trang phục [loại] mùa [năm], dành cho [đối tượng], lấy cảm hứng từ [nguồn]". Sau đó hoàn thiện Design Brief — bản tóm tắt các yêu cầu thiết kế gồm nhu cầu sử dụng, đặc điểm thẩm mỹ của đề tài, xu hướng thị trường liên quan. Đây là "bản đồ" định hướng toàn bộ BST. |
Bước 3 IDEATE | Buổi 6–10 | Giai đoạn phát triển giải pháp thiết kế theo 3 nhóm song song: (1) Cấu trúc trang phục — Shape/Silhouette, Form/Volume, Technical details; (2) Vật liệu may — Color palette, Textile, Pattern; (3) Trang trí — Embellishment. Kết quả: 5 phác thảo looks hoàn chỉnh, vẽ rõ cấu trúc, màu sắc và đặc trưng chất liệu. |
Bước 4 PROTOTYPE | Buổi 11–17 | Sinh viên thực hiện 5 mẫu thử vật liệu, sau đó bước vào 2 vòng thi may mẫu nháp trực tiếp tại xưởng (có giảng viên ký xác nhận từng mẫu). Mỗi vòng thi có mốc chấm điểm độc lập (20%/vòng). Giữa hai vòng là buổi fitting trên manocanh để đánh giá và điều chỉnh trước khi may lại. |
Bước 5 TEST / DELIVER | Buổi 18–21 | Hoàn thiện Presentation Boards gồm: Mood board, bảng trình bày giải pháp thiết kế (tối thiểu 2 bảng), line up phác thảo BST và poster mẫu thật. Buổi 21: mẫu thật được mặc trên người mẫu và trình diễn trước hội đồng — đây chính là khoảnh khắc toàn bộ quy trình được "kiểm chứng" bằng sản phẩm thực tế. |
 |  |  |
Phân tích ý tưởng (Bước 1) | Giải pháp bề mặt (Bước 3) | Test (Bước 5) |
Sketchnote đồ án của Nguyễn Ngọc Tuyền (sinh viên năm 3 ngành Thiết kế Thời trang | ||
Tại sao học theo Design Thinking lại hiệu quả hơn học theo cảm hứng?
Câu hỏi này xứng đáng được trả lời thẳng thắn. Học theo cảm hứng có một điểm yếu cốt lõi: cảm hứng không ổn định, còn deadline thì không đợi
Trong môi trường ngành thời trang chuyên nghiệp - nơi mọi thương hiệu hoạt động theo lịch mùa, mọi brief đến với deadline cụ thể — nhà thiết kế cần khả năng tạo ra sản phẩm tốt một cách nhất quán, không phụ thuộc vào trạng thái cảm xúc của ngày hôm đó.
Design Thinking cung cấp đúng thứ đó: một framework lặp lại được. Sinh viên VLU học cách:
- Bắt đầu đồ án bằng nghiên cứu, không phải bằng phác thảo vì thiết kế tốt cần hiểu người dùng trước khi hiểu bản thân mình muốn gì
- Kiểm tra giải pháp qua prototype vật lý (mẫu nháp) thay vì chỉ đánh giá trên bản vẽ vải, kết cấu và tỷ lệ trên người mẫu thực sẽ phản hồi những gì bản vẽ 2D không bao giờ thấy được
- Tích hợp phản hồi (feedback từ chấm tiến độ 4 lần) vào sản phẩm không phải làm xong rồi nộp, mà là làm → nhận feedback → chỉnh sửa → làm lại
- Trình bày quá trình tư duy, không chỉ trình bày kết quả - Presentation Boards là bằng chứng của quy trình, không phải "bìa đẹp"
Điểm đánh giá trong đồ án TKTT3 phân bổ rõ: 60% là điểm quá trình (sketchnote nghiên cứu, mẫu nháp lần 1 và 2), 40% là điểm cuối kỳ (Presentation Boards và mẫu thật). Ngay cả cách tính điểm cũng phản ánh triết lý Design Thinking: quy trình quan trọng không kém kết quả.
Design Thinking xuyên suốt - không chỉ trong một môn học
TKTT3 là một đồ án minh họa, nhưng quy trình Design Thinking được tích hợp xuyên suốt lộ trình đào tạo của VLU từ những đồ án cơ bản năm nhất đến Graduate Fashion Show năm tư. Sinh viên không học Design Thinking như một môn lý thuyết riêng lẻ; họ thực hành nó trong từng học phần chuyên ngành với độ phức tạp tăng dần.
Kết quả là khi tốt nghiệp, sinh viên VLU không chỉ có portfolio đẹp - họ có khả năng giải thích tại sao mình đưa ra từng quyết định thiết kế. Đây là kỹ năng mà các nhà tuyển dụng trong ngành thời trang hiện đại đang tìm kiếm: không phải chỉ người vẽ đẹp, mà là người tư duy rõ ràng.
Cách học này phù hợp với bạn nếu…
- Bạn thích hiểu lý do đằng sau mọi quyết định, không chỉ làm theo trực giác
- Bạn có thể làm việc theo tiến độ và nhận phản hồi nhiều lần mà không nản
- Bạn muốn thiết kế có thể giải thích được — không chỉ "tôi thấy đẹp" mà là "tôi chọn thiết kế này vì..."
- Bạn hướng đến làm việc trong môi trường thương hiệu hoặc agency, nơi brief và deadline là thực tế hàng ngày
Ngược lại, nếu bạn kỳ vọng quá trình học hoàn toàn tự do và không có cấu trúc, thì cần biết trước: Design Thinking có kỷ luật của nó và đó chính là lý do nó hiệu quả.
Ngành Thiết kế Thời trang tại Trường Đại học Văn Lang được đào tạo trong môi trường thuộc nhóm #51–100 Performing Arts và #101–150 Art & Design theo QS World University Rankings 2025. Chương trình đạt chuẩn AUN-QA, kết hợp giữa sáng tạo nghệ thuật, công nghệ hiện đại và thực tiễn ngành công nghiệp thời trang. Với mạng lưới hơn 350 đối tác doanh nghiệp, người học có cơ hội tham gia các chương trình trao đổi quốc tế, triển lãm chuyên ngành và trình diễn bộ sưu tập tại các sàn diễn uy tín trong và ngoài nước. Để xem thêm chi tiết về chương trình đào tạo, học phí, học bổng và phương thức xét tuyển mới nhất, thí sinh có thể truy cập cổng thông tin chính thức của nhà trường. Tìm hiểu thông tin tuyển sinh: https://tuyensinh.vlu.edu.vn/ Tìm hiểu ngành: https://www.vlu.edu.vn/academics/majors/thiet-ke-thoi-trang |
Tin & Hình: Khoa Mỹ thuật & Thiết kế
Thẻ
