Một chữ ký, nhiều rủi ro: Học Luật Kinh tế từ những case thật

Một vài thỏa thuận, một cái bắt tay và một chữ ký ở cuối hợp đồng ngỡ đơn giản nhưng hàm chứa đằng sau là quyền lợi, nghĩa vụ và những rủi ro pháp lý không phải ai cũng nhìn thấy hay dự đoán được. Những tình huống đó không xa lạ, không viển vông mà đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ xung quanh ta.

Không tiếp cận những câu chuyện hợp đồng gây tranh luận trên truyền thông một cách thụ động, sinh viên học Luật Kinh tế tại Trường Đại học Văn Lang sẽ có cơ hội nhìn nhận các case study dưới góc nhìn đa chiều, chủ động tìm ra những điểm hở pháp lý, những vấn đề cần khắc phục khi giao kết hợp đồng để dần hình thành tư duy phản biện, tự phản tư cho quá trình làm nghề sau này.

Từ câu chuyện bảo hiểm nhân thọ đến bài học về hợp đồng

Khi câu chuyện một nghệ sĩ chia sẻ về hợp đồng bảo hiểm nhân thọ từng thu hút sự quan tâm của công chúng, điều khiến nhiều người chú ý không chỉ là con số hay tên tuổi người trong cuộc. Điều đáng suy nghĩ hơn nằm ở một câu hỏi rất gần với đời sống: trước khi ký hợp đồng, chúng ta có thật sự hiểu hết điều mình đang đồng ý?

Một bản hợp đồng có thể dài hàng trăm trang, với nhiều thuật ngữ chuyên ngành như thời hạn, mức phí, quyền lợi, nghĩa vụ, điều kiện loại trừ,... có thể dẫn một người không quen đọc văn bản pháp lý vào ma trận ngôn từ. Người soạn ra những hợp đồng này có thể vô tình, hoặc hữu ý cài cắm các nội dung có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng hoặc gây hiểu nhầm về trách nhiệm của doanh nghiệp trong những điều khoản chưa được hiểu đúng như vậy.

Đây chính là điểm giao giữa cuộc sống và ngành Luật Kinh tế. Luật không còn là những khái niệm xa vời trong giáo trình, mà xuất hiện ngay trong các hoạt đồng rất đời, rất quen thuộc: ký hợp đồng bảo hiểm, mua bán hàng hóa, hợp tác đầu tư, góp vốn kinh doanh, thuê lao động hoặc sử dụng dịch vụ.

Case study: Khi lớp học bắt đầu từ một tình huống có thật

Điểm đáng chú ý khi học Luật Kinh tế tại Trường Đại học Văn Lang là sinh viên không chỉ tiếp cận kiến thức theo hướng lý thuyết. Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “điều khoản này quy định về vấn đề gì?”, lớp học có thể bắt đầu từ một tình huống cụ thể: một khách hàng xin tư vấn về  nội dung hợp đồng, một doanh nghiệp gặp tranh chấp với đối tác, một thương hiệu bị sử dụng tên gọi tương tự, hoặc một điều khoản hợp tác chưa đủ chặt chẽ.

Từ case study, sinh viên phải tự hình thành phản xạ đặt câu hỏi: ai là các bên liên quan, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên là gì, hợp đồng đang quy định ra sao, chứng cứ nào quan trọng, rủi ro nằm ở đâu và hướng xử lý nào phù hợp nhất.

Việc hình thành phản xạ nghề giúp người học hiểu rằng, học Luật Kinh tế không phải là ghi nhớ quy định. Học luật, đặc biệt là Luật Kinh tế, là quá trình “quan sát” tình huống, phân tích vấn đề, tìm mấu chốt của những vướng mắc pháp lý và đưa ra phương án khả thi, đúng luật, đảm bảo kết cục “win-win” cho các bên trong quan hệ kinh tế.

Học Luật Kinh tế - Học cách nhìn thấy rủi ro sau câu chữ

Một người bình thường đọc hợp đồng để biết mình cần ký ở đâu. Người học Luật Kinh tế đọc rủi ro: điều khoản này có rõ không, quyền lợi có được bảo vệ không, nghĩa vụ có cân bằng không, khi tranh chấp xảy ra thì bên nào có lợi thế hơn?

Ví dụ, quy định “quyền lợi được chi trả theo điều kiện hợp đồng” nghe có vẻ đơn giản. Nhưng điều kiện để được chi trả là gì? Có trường hợp loại trừ không? Người ký có nghĩa vụ cung cấp thông tin ra sao? Doanh nghiệp có trách nhiệm đến mức nào? Nếu doanh nghiệp không chủ động chi trả, thì tranh chấp này giải quyết như thế nào?

Trong môi trường kinh doanh, rủi ro pháp lý thường không xuất hiện ồn ào ngay từ đầu. Nó có thể nằm trong một điều khoản thiếu rõ ràng, một cam kết chưa đầy đủ hoặc một quy trình chưa được kiểm soát. Đó là lý do sinh viên ngành Luật Kinh tế tại Trường Đại học Văn Lang được định hướng rèn khả năng đọc kỹ, hỏi đúng và phát hiện vấn đề phía sau câu chữ khi nghiên cứu hồ sơ thực tế.

Sinh viên Trường Đại học Văn Lang rèn gì qua hồ sơ thực tiễn?

Kinh tế là gốc, luật là ngọn. Không chỉ học luật, sinh viên học ngành Luật Kinh tế tại Trường Đại học Văn Lang còn được học các kiến thức liên quan đến hoạt động thương mại, kinh doanh và có cơ hội rèn nhiều kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp tương lai.

Trước hết là kỹ năng đọc và phân tích hợp đồng. Sinh viên học cách xác định đâu là điều khoản quan trọng, đâu là điểm có thể gây tranh chấp, đâu là căn cứ cần kiểm tra trước khi đưa ra nhận định.

Tiếp theo là kỹ năng nhận diện rủi ro pháp lý. Với cùng một tình huống, sinh viên cần nhìn từ nhiều phía: quyền lợi của khách hàng, trách nhiệm của doanh nghiệp, tính hợp pháp của hợp đồng và khả năng giải quyết nếu xảy ra tranh chấp.

Bên cạnh đó, người học còn rèn kỹ năng trình bày, phản biện, làm việc nhóm và bảo vệ quan điểm. Đây là những năng lực quan trọng với các vị trí như chuyên viên pháp chế, chuyên viên hợp đồng, tư vấn pháp lý hoặc nhân sự phụ trách tuân thủ trong doanh nghiệp.

Điểm quan trọng là sinh viên không học luật như một hệ thống điều khoản khô cứng. Các bạn học cách dùng luật để giải quyết vấn đề thật, bắt đầu từ những tình huống của bản thân, của gia đình, hay là một vụ việc đang viral trên mạng xã hội.

Học Luật Kinh tế ra trường làm gì?

Sau khi tốt nghiệp ngành Luật Kinh tế tại Trường Đại học Văn Lang, sinh viên có thể làm việc trong nhiều môi trường khác nhau, đặc biệt là các đơn vị cần nhân sự hiểu cả pháp luật và hoạt động kinh doanh.

Một số hướng nghề nghiệp phù hợp gồm:

• Chuyên viên pháp chế doanh nghiệp.
• Chuyên viên hợp đồng.
• Chuyên viên tư vấn pháp lý.
• Nhân sự tại công ty luật, văn phòng luật sư.
• Bộ phận tuân thủ trong hệ thống kiểm soát nội bộ ngân hàng, bảo hiểm.
• Pháp chế công ty bất động sản, thương mại hoặc các tổ chức tư vấn.

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng quản trị rủi ro, người có khả năng hiểu tình huống kinh doanh, đọc hợp đồng, hiểu quy định, dự báo tranh chấp và đề xuất phương án xử lý sẽ có nhiều cơ hội phát triển. Đây cũng là lý do Luật Kinh tế trở thành ngành học phù hợp với những bạn quan tâm đến pháp luật nhưng vẫn muốn làm việc gần với môi trường doanh nghiệp.

Tin & Hình: Khoa Luật