Trường Đại học Văn Lang tập huấn với chủ đề “Nuôi dưỡng tự nhiên – An ninh lương thực và Du lịch cộng đồng: Những cánh cửa của phát triển bền vững cho xã Bình Mỹ, TP. Hồ Chí Minh"

Sáng ngày 2/10/2025, Trường Đại học Văn Lang đã tổ chức chương trình tập huấn với chủ đề “Nuôi dưỡng tự nhiên – An ninh lương thực và Du lịch cộng đồng: Những cánh cửa của phát triển bền vững cho xã Bình Mỹ, TP. Hồ Chí Minh"; nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển nông nghiệp bền vững và đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh đô thị hóa. 

Chương trình do TS. Vũ Thị Quyền – Trưởng ngành Công nghệ Sinh học, Khoa Công nghệ Ứng dụng, Trường Đại học Văn Lang trực tiếp hướng dẫn và chia sẻ chuyên đề. Chương trình được tổ chức tại xã Bình Mỹ, TP. Hồ Chí Minh, khu vực có hệ sinh thái ven sông đặc trưng, nhiều đất nông nghiệp, kênh rạch và tiềm năng phát triển nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch cộng đồng; với hơn 100 đại diện hộ nông dân, cán bộ nông nghiệp địa phương và các cá nhân đang kinh doanh mô hình du lịch nông nghiệp cộng đồng tại địa bàn. Chương trình tập huấn tập trung vào hai mục tiêu cốt lõi nhằm duy trì đa dạng sinh học và an ninh lương thực lâu dài:

1. Bảo tồn và lưu giữ nguồn gen cây thực phẩm, dược liệu

Các học viên được hướng dẫn phương pháp nhận diện và lưu trữ nguồn gen đối với hơn 176 loài cây thuốc và các nhóm cây thực phẩm bản địa tại Củ Chi:

• Kỹ thuật thu hái và lưu trữ hạt giống: Hướng dẫn cách chọn giống, làm sạch và bảo quản hạt giống tại gia đình để duy trì nguồn gen bản địa cho các vụ mùa sau.
• Xây dựng vườn bảo tồn tại gia (Living Lab): Khuyến khích mỗi hộ dân duy trì một khu vườn nhỏ trồng các loại cây thuốc đặc hữu như Mã tiền, Diệp hạ châu, Xuyên tâm liên... giúp bảo tồn nguồn tài nguyên di truyền ngay tại cộng đồng.
• Số hóa dữ liệu nguồn gen: Hướng dẫn nông dân cách sử dụng mã QR để quản lý thông tin nguồn gốc, đặc tính sinh học và giá trị sử dụng của từng loài cây trong vườn.

2. Tập huấn kỹ thuật nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực

Chương trình tập huấn tập trung vào các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững:

• Kỹ thuật canh tác hữu cơ và tuần hoàn sinh học;
• Ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước;
• Trồng rau sạch, thủy canh và khí canh;
• Mô hình VAC mini kết hợp ao cá – vườn rau – chăn nuôi hữu cơ;
• Ứng dụng công nghệ trong quản lý mùa vụ và truy xuất nguồn gốc nông sản.

Ngoài ra, học viên còn được trải nghiệm các hoạt động thực hành như làm giá thể ươm cây, xử lý compost hữu cơ, cấy ghép và chăm sóc cây trồng trong mô hình Living Lab

3. Phục hồi và quản lý các giống bản địa có nguy cơ mai một

Trước áp lực của đô thị hóa, chương trình chú trọng vào việc bảo vệ các giống cây bản địa đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái và kinh tế địa phương:

• Phục hồi thảm thực vật bản địa: Hướng dẫn kỹ thuật nhân giống và chăm sóc các loài cây gỗ quý và cây đặc hữu vùng ven sông Sài Gòn như Sao đen, Dầu rái, Sến mủ và Dừa nước.
• Mô hình canh tác thích ứng: Triển khai kỹ thuật "Vườn đứng" và "Nông nghiệp tuần hoàn" (sử dụng phân trùn quế, năng lượng mặt trời) để nuôi dưỡng các giống cây bản địa trong điều kiện diện tích đất canh tác đang thu hẹp.
• Kiểm soát rủi ro dịch bệnh: Phương pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) để bảo vệ các giống cây quý hiếm mà không lạm dụng hóa chất, bảo vệ môi trường đất và nước.

4. Xây dựng mô hình Living Lab phục vụ cộng đồng

Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là giới thiệu mô hình Living Lab – không gian mở kết hợp nghiên cứu, giáo dục, bảo tồn và trải nghiệm cộng đồng. Mô hình được đề xuất bao gồm:

• Vườn cây thuốc Nam và khu bảo tồn dược liệu;
• Khu thử nghiệm nông nghiệp sạch;
• Khu giáo dục trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên;
• Khu cảnh quan sinh thái và du lịch cộng đồng;
• Trạm năng lượng xanh và xử lý sinh thái.

Thông qua chương trình, người tham gia không chỉ được trang bị kiến thức về nông nghiệp bền vững mà còn nâng cao nhận thức về vai trò của đa dạng sinh học, bảo vệ hệ sinh thái địa phương và phát triển sinh kế cộng đồng gắn với an ninh lương thực.

Một số hình ảnh trong buổi tập huấn