Trường Đại học Văn Lang triển khai chuỗi hoạt động giáo dục cộng đồng về nhận diện tin giả và an toàn thông tin trong thời đại số

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, thông tin trên môi trường mạng ngày càng đa dạng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tin giả, thông tin sai lệch và thao túng truyền thông. Nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, phát triển kỹ năng kiểm chứng thông tin và xây dựng năng lực truyền thông có trách nhiệm cho thế hệ trẻ, Khoa Quan hệ công chúng – Truyền thông, Trường Đại học Văn Lang đã triển khai nhiều hoạt động giáo dục cộng đồng dành cho học sinh THCS, THPT thông qua chuỗi chương trình hướng dẫn nhận diện và phòng chống tin giả trong thời đại số. Các hoạt động này góp phần thúc đẩy giáo dục công dân số, nâng cao hiểu biết về truyền thông và phát triển kỹ năng học tập suốt đời cho cộng đồng, phù hợp với tiêu chí SDG 4.

Đưa kiến thức kiểm chứng thông tin đến học sinh phổ thông

Một trong những hoạt động tiêu biểu là chương trình “VĂN LANG UNIVERSITY FACT-CHECKING TOUR” được triển khai tại Trường THPT Thủ Thiêm vào ngày 19/4 bởi giảng viên và sinh viên Khoa Quan hệ công chúng – Truyền thông. Chương trình nằm trong khuôn khổ Dự án ANNIE SCHOOL NET và được tổ chức bởi FactCheck Lab – Phòng kiểm chứng thông tin – tin tức do Khoa quản lý và phát triển.

Thông qua chương trình, học sinh được tiếp cận các nội dung:

• Lý thuyết nền tảng về fact-checking;
• Nhận diện và đánh giá thông tin trên môi trường số;
• Tìm hiểu hành trình phát triển của FactCheck Lab;
• Giao lưu học thuật và chia sẻ trải nghiệm quốc tế;
• Tham gia trò chơi tương tác “Game Verify Tour#1” nhằm củng cố kỹ năng nhận diện tin giả.

Buổi học được thiết kế theo hướng kết hợp giữa lý thuyết và thực hành trực quan, giúp học sinh hiểu rõ cơ chế hình thành và lan truyền của tin giả trên mạng xã hội. Thông qua các tình huống mô phỏng và hoạt động phân tích tin thật – tin giả, học sinh từng bước hình thành tư duy phản biện và thói quen kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.

Không khí chương trình diễn ra sôi nổi khi học sinh chủ động đặt câu hỏi, thảo luận nhóm và chia sẻ những tình huống thực tế thường gặp trên môi trường mạng. Nhiều học sinh cho biết các em bất ngờ trước mức độ tinh vi của các hình thức tin giả hiện nay và cảm thấy tự tin hơn khi được trang bị các công cụ nhận diện và xác minh thông tin.

Sinh viên Văn Lang đồng hành cùng học sinh phòng chống tin giả trong thời đại AI

Tiếp nối chuỗi hoạt động giáo dục cộng đồng, ngày 19/5, sinh viên Khoa Quan hệ công chúng – Truyền thông đã tổ chức buổi giao lưu chuyên đề “Nhận diện tin giả trong thời đại AI” tại Trường THCS Nguyễn Hữu Thọ (Quận 7, TP.HCM).

Chương trình được xây dựng theo hình thức tương tác sáng tạo với:

• Tiểu phẩm truyền thông “Tin thật lên tiếng, tin giả lùi xa”; 
• Bài giảng trực quan về tin giả do AI tạo ra; 
• Hướng dẫn sử dụng công cụ kiểm chứng thông tin; 
• Các trò chơi và hoạt động phản biện tình huống thực tế.

Thông qua các ví dụ thực tiễn như giả giọng nói người thân, giả hình ảnh, giả video và thông tin giả mạo người nổi tiếng do AI tạo ra, học sinh được hướng dẫn cách:

• Kiểm tra nguồn tin chính thống; 
• Phát hiện các dấu hiệu bất thường của nội dung số; 
• Sử dụng các công cụ xác minh như Google Image, Tineye, Youtube Data Viewer; 
• Xác minh thông tin trước khi chia sẻ lên mạng xã hội.

Đặc biệt, phần “Verify Game Tour” với các câu hỏi tình huống thực tế đã tạo môi trường học tập sinh động, giúp học sinh chủ động tham gia phân tích, phản biện và đưa ra giải pháp xử lý thông tin trên môi trường số. Nhiều học sinh chia sẻ rằng chương trình giúp các em hiểu rõ hơn về tác động của tin giả, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội và tiếp nhận thông tin trực tuyến.

Thúc đẩy giáo dục công dân số và trách nhiệm cộng đồng

Thông qua chuỗi hoạt động giáo dục cộng đồng về nhận diện tin giả, Trường Đại học Văn Lang không chỉ góp phần nâng cao kỹ năng truyền thông số cho học sinh mà còn thúc đẩy hình thành tư duy phản biện, kỹ năng kiểm chứng thông tin và trách nhiệm công dân trong môi trường số.  Các hoạt động đồng thời tạo cơ hội để sinh viên vận dụng kiến thức chuyên môn vào thực tiễn, tham gia phục vụ cộng đồng và phát triển kỹ năng nghề nghiệp trong lĩnh vực truyền thông – giáo dục. Việc duy trì và mở rộng các chương trình này thể hiện cam kết của Nhà trường trong việc thúc đẩy giáo dục mở, phát triển kỹ năng cho cộng đồng và hỗ trợ người học thích ứng với những thách thức của thời đại số, phù hợp với tinh thần của SDG 4 – Giáo dục chất lượng và mục tiêu xây dựng xã hội học tập trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Một số hình ảnh nổi bật

Tin: Khoa Quan hệ công chúng – Truyền thông