Trải nghiệm học tập Quốc tế từ chuyên gia New Zealand: Học viên cao học khoa Du lịch VLU khám phá công cụ phân tích tác động kinh tế

Khoa Du lịch Trường Đại học Văn Lang vừa tổ chức một buổi chuyên đề quan trọng với tiêu đề "Phát triển phương pháp luận và thực nghiệm trong đo lường tác động kinh tế của du lịch: Nghiên cứu điển hình tại New Zealand" mang đến cái nhìn sâu sắc về các kỹ thuật hiện đại, thiết yếu cho chính sách du lịch và dự báo chiến lược. Buổi giảng được tổ chức vào ngày 30 tháng 10 năm 2025, được thiết kế đặc biệt cho các học viên cao học. Buổi chia sẻ đầy giá trị này được trình bày bởi Tiến sĩ Tantri Tantirigama, từng là Chuyên gia Thống kê Kinh tế Cấp cao tại Cơ quan Thống kê New Zealand, Chuyên gia kinh tế tại Bộ Giao thông Vận tải New Zealand, và hiện là Chủ tịch Viện Quản lý Kinh doanh Quốc gia (NIBM) Sri Lanka. 

Các khái niệm chính

Bài trình bày của Tiến sĩ Tantirigama đã bao quát một cách có hệ thống sự phát triển của việc đo lường tác động kinh tế, nhấn mạnh sự chuyển dịch từ việc ước tính cơ bản sang phân tích dựa trên dữ liệu, có độ chính xác cao. Hội thảo bắt đầu bằng việc giải quyết thách thức đo lường, chỉ ra rằng du lịch không phải là một ngành công nghiệp thông thường mà là một hoạt động dựa trên tiêu dùng, phân tán qua nhiều lĩnh vực khác nhau như lưu trú, vận tải và bán lẻ. Tài khoản Vệ tinh Du lịch (TSA) được đề cập là một hệ thống có tính tiêu chuẩn hóa quốc tế có thể giải quyết vấn đề này. Chức năng cốt lõi của TSA liên kết một cách có hệ thống từ hoạt động tiêu dùng của khách du lịch với các ngành dịch vụ, sản xuất có liên quan đến du lịch. TSA cung cấp các tổng hợp kinh tế vĩ mô quan trọng, bao gồm tổng sản phẩm quốc nội trực tiếp từ Du lịch (Tourism direct GDP) - chỉ số quan trọng nhất về đóng góp trực tiếp của du lịch. Việc áp dụng phương pháp TSA là một sự thay đổi mô hình, biến du lịch thành một cấu phần cụ thể, có thể đo lường được của nền kinh tế hiện đại, cho phép hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu rõ ràng.

Phân tích đầu vào-đầu ra (Input-output analysis)

Nhận thấy giới hạn của TSA khi chỉ nắm bắt tác động trực tiếp (direct effect), diễn giả đã hướng dẫn phân tích đầu vào-đầu ra để theo dõi "hiệu ứng lan tỏa" (ripple effect) trong kinh tế. Bảng phân tích ma trận này mang lại góc nhìn tổng quát về dòng chảy hàng hóa và dịch vụ giữa tất cả các ngành của nền kinh tế. Ngoài ra, các tác động gián tiếp và tác động lan truyền cũng như các chỉ số và dữ liệu về giá trị gia tăng và việc làm trong ngành du lịch góp phần đưa ra các số liệu hoạt động kinh tế được tạo ra cho mỗi đô la chi tiêu trực tiếp của khách du lịch. Về mặt hạn chế, phân tích này giả định nguồn lực không giới hạn và giá cả cố định, điều này có thể dẫn đến việc đánh giá không linh hoạt trong môi trường nhiều biến động.

Mô hình cân bằng tổng thể khả tính (Computable general equilibrium)

Tiến sĩ Tantirigama đã giới thiệu mô hình cân bằng tổng thể khả tính. Đây là một mô hình mô phỏng toàn bộ nền kinh tế, có tính đến các biến số về nguồn lực, thay đổi giá cả và phản ứng của thị trường. Những mô hình này vượt trội cho phân tích chính sách vì chúng có thể chỉ ra các hiện tượng đặc trưng, phân biệt giữa hoạt động kinh tế mới và hoạt động chuyển hướng, mô hình hóa sự cạnh tranh nguồn lực và cho phép phân tích "tiên nghiệm" (ex-ante) các thay đổi chính sách (thuế) trước khi thực hiện.

Nghiên cứu điển hình: Bài học từ TSA New Zealand

Dựa trên kinh nghiệm thực tế của Tiến sĩ Tantirigama khi là Trưởng nhóm TSA tại Cơ quan Thống kê New Zealand. TSA New Zealand đóng vai trò thiết yếu trong việc chứng minh tầm quan trọng của du lịch, thường xuyên sánh ngang hoặc vượt qua các mặt hàng xuất khẩu truyền thống như sữa để được công nhận là ngành xuất khẩu hàng đầu. TSA là một công cụ chiến lược được sử dụng cho nhiều mục đích. Thứ nhất, đối với vận chuyển hàng không, việc cung cấp các dữ liệu nhằm tăng sức mạnh thương lượng mở ra các tuyến bay mới. Thứ hai, đối với việc lập kế hoạch chiến lược tiếp thị, việc thu thập được các số liệu giúp phân tích chi tiêu của khách du lịch theo thị trường để xác định mục tiêu các phân khúc khách hàng chính xác hơn. Thứ ba, các dữ liệu này giúp cho việc đầu tư cơ sở hạ tầng như sân bay, đường sắt, đường bộ,… mang tính thuyết phục. Cuối cùng, đối với quản lý khủng hoảng kinh tế, cơ sở dữ liệu giúp cho chính phủ có nhiều góc nhìn khi đưa ra các biện pháp hỗ trợ

Tiến sĩ Tantirigama đã cung cấp phương pháp luận tổng quan từ các khái niệm và bản chất của TSA, sự phụ thuộc lẫn nhau được thể hiện bởi phân tích đầu vào - đầu ra, mô hình CGE và độ chính xác theo thời gian được hỗ trợ bởi AI và Blockchain. 

Qua buổi chia sẻ này giúp người học tăng khả năng nhận định, đánh giá các phương pháp đo lường và tận dụng các công nghệ mới. Đây là điều rất quan trọng trong việc định hướng chiến lược nền kinh tế du lịch đang phát triển nhanh chóng của Việt Nam hướng tới giá trị, khả năng phục hồi và tính bền vững cao hơn.

Hình ảnh: Tấn Lộc

Tin tức: Thanh Thảo