Tọa đàm văn học: Tình hình nghiên cứu văn học Việt Nam tại Nga

Nhằm mở rộng góc nhìn học thuật và thúc đẩy giao lưu nghiên cứu văn học quốc tế, sáng 29/07/2025, ngành Văn học ứng dụng đã tổ chức tọa đàm văn học với chủ đề “Tình hình nghiên cứu văn học Việt Nam tại Nga”, với sự góp mặt của diễn giả TS. Rostislav Berezkin. 

Phát biểu khai mạc buổi tọa đàm, TS. Hồ Quốc Hùng - Phó Trưởng Khoa Xã hội & Nhân văn - nhấn mạnh vai trò của học giả quốc tế trong nghiên cứu văn học Việt Nam. Thầy cho biết TS. Rostislav Berezkin là một trong những học giả tiêu biểu hiện nay trong lĩnh vực nghiên cứu văn học và văn hóa Trung Quốc, đồng thời đại diện cho thế hệ học giả trẻ của Nga có khả năng tiếp cận văn học Việt Nam từ góc nhìn liên văn hóa. 

Trong khuôn khổ sự kiện, diễn giả TS. Rostislav Berezkin - Viện Nghiên cứu Văn sử, Đại học Phúc Đán, Trung Quốc - đã chia sẻ những góc nhìn đặc biệt từ hành trình nghiên cứu văn học Việt Nam dưới lăng kính Hán học. 

TS. Berezkin giới thiệu các học giả như N.I. Nikulin và E.Iu. Knorozova, những người có nhiều đóng góp quan trọng trong việc dịch thuật và nghiên cứu các văn bản Hán văn của Việt Nam. Các tác phẩm như Việt điện u linh tập, Lĩnh Nam chích quái, Truyền kỳ mạn lục, Nam ông mộng lục hay Tang thương ngẫu lục đều từng được tiếp cận, chú giải và xuất bản tại Nga.

Diễn giả nhấn mạnh rằng các học giả Nga nhìn nhận văn hóa truyền thống Việt Nam như một phần của không gian văn hóa Á Đông, với ảnh hưởng chủ đạo từ Trung Hoa, nhưng đồng thời cũng mang dấu ấn giao thoa với văn hóa Ấn Độ. Trong quan điểm của Nikulin, Việt Nam từng là điểm trung chuyển giữa hai nền văn hóa lớn, Trung Hoa và Nam Á, nhất là trong giai đoạn từ thế kỷ I đến thế kỷ X. Sự kết hợp này thể hiện rõ qua việc tiếp nhận tư tưởng Nho giáo trong bộ máy hành chính, đồng thời phát triển mạnh mẽ văn học Phật giáo trong giai đoạn từ thế kỷ X đến XIV.

Ngoài ra, diễn giả cũng nhấn mạnh vai trò của Việt Nam trong việc lưu giữ một số văn bản Hán hiếm, vốn đã thất truyền tại Trung Quốc. Một ví dụ tiêu biểu là Xiangshan baojuan (Bảo quyển Hương Sơn), một tác phẩm kể chuyện dân gian Phật giáo bằng văn ngôn, được cho là viết vào thế kỷ 14–15. Bản in tái bản sớm nhất, hiện còn lưu giữ tại Viện Hán Nôm ở Hà Nội, cho thấy Việt Nam không chỉ tiếp thu mà còn góp phần bảo tồn di sản văn học khu vực.

Buổi tọa đàm không chỉ mang đến những góc nhìn mới mẻ về văn học Việt Nam mà còn khẳng định vai trò quan trọng của việc tiếp cận liên văn hóa trong nghiên cứu văn học. Sinh viên ngành Văn học ứng dụng được mở rộng tầm nhìn, kết nối học thuật, và nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa dân tộc trong dòng chảy xuyên văn hóa khu vực. 

Tin: Đức Pháp
Hình: Trung Quân