Nâng tầm kế toán thời đại 4.0: Văn Lang định hướng đào tạo cử nhân toàn cầu.

Sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data), Blockchain và Tự động hóa (RPA) đang dần thay thế những nhiệm vụ kế toán ghi chép, nhập liệu truyền thống. Điều này đặt ra yêu cầu mới: người làm kế toán không thể mãi là "thư ký ghi sổ", mà phải vươn lên thành những nhà phân tích tài chính sắc sảo, cố vấn chiến lược tin cậy cho doanh nghiệp. Trước bối cảnh đó, Khoa Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Văn Lang đã tổ chức Hội thảo "Nhà tuyển dụng và Người giỏi nghề" vào tối 26/11/2025. Sự kiện quy tụ hơn 30 chuyên gia, nhà quản lý, giảng viên và cựu sinh viên cùng tìm lời giải cho bài toán: Làm sao đào tạo được những cử nhân kế toán đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động toàn cầu?

Phát biểu khai mạc, Tiến sĩ Mai Bình Dương – Trưởng khoa Kế toán – Kiểm toán – nhấn mạnh: "Trong bối cảnh nền kinh tế số trở thành xu thế chủ đạo toàn cầu, việc trang bị cho sinh viên những kỹ năng kế toán hiện đại, vượt ra ngoài khuôn khổ kiến thức truyền thống để tích hợp công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng tài chính số là vô cùng cấp thiết." 

Ông cũng chia sẻ thêm: "Để tạo ra một thế hệ cử nhân có năng lực cạnh tranh toàn cầu, chương trình đào tạo phải có khả năng bắt nhịp nhanh chóng với các đòi hỏi thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp đang vận hành trong môi trường số. Hội thảo này đóng vai trò là một kênh kết nối quan trọng, cung cấp những phản hồi giá trị từ thực tiễn, làm cơ sở để chúng tôi liên tục tối ưu hóa chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và nội dung học thuật, nhằm phát triển nguồn nhân lực kế toán vừa vững chuyên môn, vừa linh hoạt và thích ứng cao với các xu hướng công nghệ mới."

Được triển khai dựa trên phương pháp DACUM, hội thảo tập trung vào hai mục tiêu trọng tâm: (1) Thu thập ý kiến chuyên môn để xác định một khung năng lực toàn diện cho cử nhân Kế toán tương lai; và (2) Định hướng việc xây dựng chuẩn đầu ra và cấu trúc lại chương trình đào tạo, đảm bảo tính hiện đại và phù hợp với yêu cầu của tiến trình chuyển đổi số.

Giáo dục dựa trên kết quả đầu ra (OBE): Nền tảng cho sự đổi mới

Tại hội thảo, đại diện Tổ rà soát chương trình đào tạo ThS. Nguyễn Thị Thu Vân đã trình bày chi tiết về triết lý OBE (Outcome-Based Education), nhấn mạnh việc lấy người học làm trung tâm. Theo triết lý này, Chuẩn đầu ra (CĐR) đóng vai trò như kim chỉ nam cho mọi hoạt động thiết kế chương trình: từ lựa chọn nội dung học tập, phương pháp giảng dạy, đến các hình thức đánh giá, nhằm đảm bảo rằng sinh viên sau khi tốt nghiệp đạt được các năng lực cần thiết để thích ứng với thực tiễn nghề nghiệp và yêu cầu toàn cầu.

Chương trình đào tạo ngành kế toán được thiết kế với tổng số 134 tín chỉ tích lũy, phân bổ thành 3 chuẩn kiến thức, 7 chuẩn kỹ năng, và 2 chuẩn về năng lực tự chủ, đảm bảo phát triển toàn diện năng lực nghề nghiệp, tư duy phản biện, và khả năng học tập suốt đời.

Trước những đòi hỏi tất yếu của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, ngành Kế toán - Kiểm toán đang chủ động tái cấu trúc năng lực công nghệ số trong đội ngũ nhân lực tương lai. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu này, các học phần về công nghệ số dự kiến trong CTĐT được xây dựng dựa trên việc kế thừa có chọn lọc Khung năng lực số (Digital Quotinity Framework) của ACCA Global. Cụ thể, chương trình dự kiến tích hợp các học phần then chốt như: Khám phá AI, Phân tích dữ liệu và Học máy, Fintech và Đổi mới, Kế toán Điều tra số, cùng các nội dung nền tảng về Kỹ năng số, Điện toán đám mây và Ứng dụng ERP. Đặc biệt, học phần về Đạo đức nghề nghiệp và Đạo đức AI được đưa vào như một trụ cột không thể tách rời.

Khoa Kế toán - Kiểm toán trân trọng xin ý kiến đóng góp từ các quý đại biểu về tính thực tiễn, sự phù hợp và tính khả thi của khung năng lực và các học phần này nhằm hoàn thiện chương trình đào tạo, đảm bảo sinh viên tốt nghiệp sở hữu năng lực cạnh tranh toàn diện trong kỷ nguyên số.

Doanh nghiệp nhìn nhận và góp ý về năng lực cử nhân kế toán trong thời đại số

Giai đoạn thảo luận của hội thảo đã diễn ra trong không khí xây dựng và cởi mở. Các đại biểu cùng nhau phác thảo chân dung người lao động giỏi nghề với những đóng góp tâm huyết:

Kiến thức nền tảng vững chắc: Các ý kiến đồng thuận rằng kiến thức cơ bản vẫn là nền tảng quan trọng. Sinh viên cần nắm chắc các nguyên lý kế toán, kiểm toán và tài chính, từ phương trình cân bằng kế toán đến các chuẩn mực VAS, IFRS. Kiến thức nền tảng giúp sinh viên vận dụng hiệu quả các công cụ công nghệ và phân tích dữ liệu, đồng thời tạo tiền đề phát triển các kỹ năng chuyên sâu.

Kỹ năng số và ứng dụng công nghệ: Trong bối cảnh AI và công nghệ số lan rộng, sinh viên cần phát triển năng lực số:

• Thành thạo các công cụ trực quan hóa và phân tích dữ liệu như Power BI, Power Query.
• Hiểu cách AI hỗ trợ đọc và phân tích báo cáo tài chính.
• Sáng tạo nội dung số, giao tiếp và hợp tác trong môi trường số.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng năng lực số không chỉ là lập trình mà còn là khả năng khai thác dữ liệu, trực quan hóa và đưa ra quyết định dựa trên phân tích. Khung năng lực số quốc tế (UNESCO, EU) và quy định trong nước là cơ sở tham khảo để thiết kế CTĐT phù hợp.

Tư duy chiến lược và phân tích: Sinh viên cần phát triển khả năng phân tích và tư vấn chiến lược:

• Không chỉ tập trung vào con số, mà còn đưa ra các giải pháp mang giá trị cho doanh nghiệp.
• Phân tích tác động kinh tế, môi trường, xã hội trong báo cáo tài chính.
• Thực hành qua case study đa dạng giúp hình thành kỹ năng tư duy phản biện và giải quyết tình huống thực tế.

Phát triển bền vững và đạo đức nghề nghiệp: Đạo đức nghề nghiệp là yếu tố cốt lõi, đặc biệt khi ứng dụng AI trong doanh nghiệp:

• Sinh viên cần hiểu rõ tác động của quyết định nghề nghiệp đến môi trường và xã hội.
• Được trang bị kiến thức về đạo đức trong AI để vận dụng nguyên tắc đúng đắn trong công việc.
• Khả năng tư duy đạo đức giúp sinh viên trở thành người lao động có trách nhiệm, phù hợp yêu cầu của doanh nghiệp hiện đại.

Thái độ tích cực và linh hoạt: Thái độ và tinh thần học hỏi là yếu tố quan trọng mà nhà tuyển dụng đặc biệt quan tâm:

• Linh hoạt trong học tập, chủ động tiếp nhận công nghệ mới.
• Tinh thần sáng tạo, tư duy phản biện và khả năng giải quyết tình huống.
• Hiểu rõ định hướng nghề nghiệp cá nhân, biết khả năng phát triển bản thân trong 3–5 năm tới.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng thái độ tốt kết hợp với kiến thức và kỹ năng số sẽ tạo ra sự khác biệt trong tuyển dụng và phát triển nghề nghiệp.

Kết luận: Người lao động giỏi nghề trong ngành kế toán hiện đại là người kết hợp:

• Kiến thức nền tảng vững chắc
• Kỹ năng số và ứng dụng công nghệ
• Tư duy chiến lược và phân tích
• Đạo đức nghề nghiệp và phát triển bền vững
• Thái độ tích cực, linh hoạt và học hỏi liên tục

CTĐT đang được hoàn thiện để trang bị đầy đủ các năng lực này, giúp sinh viên sẵn sàng đối mặt với thách thức của thị trường lao động trong kỷ nguyên số và AI.

 Hội thảo “Nhà tuyển dụng và Người giỏi nghề” đã thành công trong việc cung cấp một cái nhìn toàn diện và thực tế về nhu cầu năng lực của ngành Kế toán trong kỷ nguyên số. Kết quả phân tích năng lực không chỉ là cơ sở quan trọng cho việc xây dựng lại chuẩn đầu ra mà còn là kim chỉ nam cho hoạt động đào tạo, giúp các trường đại học “bắt nhịp” với sự thay đổi của thời đại. Việc đào tạo ra những thế hệ cử nhân Kế toán mới, vừa giỏi chuyên môn, vừa thạo công nghệ và giàu kỹ năng, chính là chìa khóa để nâng cao vị thế của người làm kế toán và đóng góp hiệu quả vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Một số hình ảnh nổi bật tại hội thảo:

Tin: Bộ môn Kế toán tài chính và thực hành kế toán