Khoa Luật tổ chức Chuyên Đề về Tội Phạm Tham Nhũng: Nhìn Từ Góc Độ Pháp Luật Quốc Tế và So Sánh Với Pháp Luật Việt Nam

Sáng thứ Sáu, ngày 15/4/2026, Khoa Luật, Trường Đại học Văn Lang đã tổ chức thành công buổi chuyên đề học thuật thứ hai về tội phạm tham nhũng với chủ đề “Corruption: Concept, Harm and Criminalisation”, do Tiến sĩ Lê Nguyên Chất từ Đại học Canterbury, New Zealand trình bày. Sự kiện thu hút sự tham gia đông đảo của giảng viên, học viên và sinh viên, góp phần thúc đẩy trao đổi học thuật quốc tế trong lĩnh vực pháp luật. Đây là hoạt động thuộc chuỗi hội thảo pháp luật năm 2026 nhằm cung cấp góc nhìn học thuật quốc tế về tội phạm tham nhũng, bổ sung kiến thức chuyên sâu ngoài chương trình luật hình sự và tạo diễn đàn trao đổi trực tiếp với chuyên gia nước ngoài

Trong khuôn khổ chuyên đề, Tiến sĩ Lê Nguyên Chất nhấn mạnh rằng đến nay vẫn chưa tồn tại một định nghĩa thống nhất về tham nhũng trên phạm vi quốc tế, ngay cả trong Công ước Viên về phòng chống tham nhũng (UNCAC). Dựa trên các nghiên cứu học thuật, tác giả cho rằng tham nhũng được phân thành ba cấp độ chính gồm: tham nhũng quy mô lớn ở cấp chính phủ, tham nhũng nhỏ trong các dịch vụ công hàng ngày và tham nhũng chính sách gắn với việc thao túng quyền lực để trục lợi. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tham nhũng ngày càng mang tính xuyên quốc gia, thể hiện qua các hành vi như doanh nghiệp nước ngoài hối lộ quan chức địa phương, công ty dược phẩm đa quốc gia chi phối hệ thống y tế hoặc tội phạm có tổ chức mua chuộc cán bộ hải quan. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về hợp tác pháp lý quốc tế, bao gồm dẫn độ, điều tra và thu hồi tài sản ở nước ngoài.

Tiến sĩ Lê Nguyên Chất bàn luận về khái niệm tham nhũng trong pháp luật quốc tế

Về khung pháp lý trong nước, diễn giả cho rằng Bộ luật Hình sự hiện nay của Việt Nam đã hình sự hóa các hành vi trọng yếu như đưa hối lộ (Điều 364), nhận hối lộ (Điều 354), tham ô tài sản (Điều 353) và bổ sung quy định về hối lộ công chức nước ngoài, qua đó cơ bản tiệm cận các chuẩn mực của UNCAC. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng trống đáng chú ý như chưa áp dụng trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân trong tội phạm tham nhũng và chưa hình sự hóa hành vi làm giàu bất chính. 

Tiến sĩ Lê Nguyên Chất diễn giải một số tội phạm tham nhũng trong pháp luật Việt Nam

Kết luận chuyên đề, diễn giả cho rằng thách thức lớn nhất của Việt Nam hiện nay không nằm ở hệ thống quy định pháp luật mà ở hiệu quả thực thi trên thực tế. Đồng thời, ông cảnh báo các doanh nghiệp Việt Nam khi hoạt động quốc tế cần đặc biệt thận trọng trước các đạo luật chống tham nhũng xuyên quốc gia nghiêm ngặt của Mỹ, Anh, Canada và New Zealand, bởi chỉ cần giao dịch liên quan đi qua lãnh thổ hoặc hệ thống tài chính của các quốc gia này cũng có thể trở thành căn cứ để bị điều tra và truy tố. 

Tiến sĩ Lê Nguyên Chất bàn luận các vấn đề về tham nhũng có yếu tố nước ngoài và quyền tài phán của các quốc gia

Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi liên quan đến tác hại của tham nhũng, các loại tội phạm tham nhũng, một số khó khăn trong thủ tục tố tụng hình sự và so sánh pháp luật giữa Việt Nam và quốc tế. Chuyên đề không chỉ mang lại cái nhìn toàn diện về bản chất và tác động của tham nhũng mà còn giúp sinh viên nâng cao tư duy về pháp luật hình sự, khả năng tiếp cận chuẩn mực quốc tế và năng lực nghiên cứu trong lĩnh vực pháp luật hiện đại.

 Tin: Ths.NCS.Lê Hồ Trung Hiếu