INNOVACONNECT 2026: Chung tay kiến tạo giải pháp nguồn nước cho thành phố bền vững

Hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới, ngày 05/06/2026, Trường Đại học Văn Lang phối hợp cùng Quỹ VinFuture tổ chức Tọa đàm quốc tế InnovaConnect với chủ đề “Hướng tới các thành phố bền vững: Các giải pháp tối ưu hóa nguồn nước đô thị phục vụ sản xuất nông nghiệp”. Sự kiện quy tụ các nhà nghiên cứu, chuyên gia và nhà đổi mới sáng tạo trong nước và quốc tế, tạo diễn đàn trao đổi đa chiều về quản lý tài nguyên nước, phát triển đô thị bền vững và các giải pháp nâng cao khả năng thích ứng trước những thách thức môi trường hiện nay.

Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, chương trình góp phần thúc đẩy hợp tác khoa học, kết nối tri thức toàn cầu và gợi mở nhiều sáng kiến về tối ưu hóa, tái sử dụng nước thải đô thị theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Với định hướng gắn kết nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội, các nội dung được chia sẻ tại sự kiện không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn mở ra cơ hội để sinh viên tiếp cận những vấn đề môi trường mang tính toàn cầu, cập nhật các xu hướng quản trị tài nguyên hiện đại và rèn luyện tư duy giải quyết thách thức từ thực tiễn.

Trước những thách thức ngày càng gia tăng từ quá trình đô thị hóa, suy giảm nguồn nước và yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực theo hướng bền vững, PGS.TS. Trần Thị Mỹ Diệu - Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang nhấn mạnh vai trò của hợp tác khoa học và kết nối tri thức quốc tế trong việc tìm kiếm các giải pháp phát triển bền vững cho cộng đồng và môi trường.

Phát biểu tại chương trình, PGS.TS. Trần Thị Mỹ Diệu chia sẻ: “Với mong muốn truyền cảm hứng học tập, nghiên cứu và hình thành tư duy toàn cầu cho sinh viên, Trường Đại học Văn Lang vinh dự phối hợp cùng Quỹ VinFuture tổ chức Tọa đàm quốc tế InnovaConnect. Sự kiện không chỉ mở ra cơ hội kết nối các nhà nghiên cứu Việt Nam với các nhà khoa học hàng đầu thế giới mà còn đánh dấu bước tiến trong quan hệ hợp tác giữa Khoa Môi trường Trường Đại học Văn Lang và Đại học & Nghiên cứu Wageningen (Hà Lan). Chúng tôi kỳ vọng những trao đổi chuyên môn về quản lý và tái sử dụng nước thải sẽ góp phần gợi mở các hướng tiếp cận mới, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển những giải pháp thiết thực nhằm giải quyết các thách thức về môi trường, tài nguyên và phát triển bền vững trong tương lai.”

TS. Lê Thái Hà – Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture nhấn mạnh rằng quản lý, tái sử dụng và tái tạo tài nguyên nước là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu ô nhiễm, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và nâng cao khả năng chống chịu của các hệ thống đô thị trước những thách thức môi trường hiện nay.

Phát biểu tại chương trình, TS. Lê Thái Hà cho biết: “Với sứ mệnh thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phụng sự nhân loại, Quỹ VinFuture tin rằng giá trị của khoa học được thể hiện rõ nhất khi góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn của xã hội. Để làm được điều đó, cần có sự hợp tác liên ngành và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Chúng tôi kỳ vọng các bạn sinh viên sẽ tận dụng cơ hội này để tiếp cận tri thức mới, mở rộng góc nhìn và nuôi dưỡng tư duy phát triển bền vững.”

Dựa trên nhiều nghiên cứu và mô hình ứng dụng thực tiễn, GS. Adriaan Mels – Chủ nhiệm Nhóm Công nghệ Môi trường tại Đại học & Nghiên cứu Wageningen (Hà Lan), nhận định các giải pháp dựa vào thiên nhiên (Nature-based Solutions – NbS) đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu, đặc biệt là nâng cao khả năng thích ứng và chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Tại tọa đàm, GS. Adriaan Mels đã trình bày những kết quả nghiên cứu mới nhất về công nghệ NbS, đồng thời phân tích tiềm năng ứng dụng của các giải pháp này trong xử lý và tái sử dụng nước thải phục vụ sản xuất nông nghiệp cũng như quản lý tài nguyên nước. Bên cạnh việc giới thiệu các mô hình đã được triển khai trên thực tế, ông cũng chia sẻ những hướng nghiên cứu đang được phát triển nhằm thúc đẩy tuần hoàn tài nguyên và gia tăng hiệu quả sử dụng nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đô thị hóa.

Đối chiếu thực trạng khan hiếm nước tại Hà Nội và TP.HCM với những thách thức tương tự đang diễn ra trên thế giới, GS. Simon R. Bush - Giáo sư kiêm Chủ nhiệm Khoa Chính sách Môi trường tại Đại học & Nghiên cứu Wageningen (Hà Lan), đã làm rõ mối liên hệ mật thiết giữa an ninh nguồn nước và an ninh lương thực trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu. Thông qua các mô hình minh họa thực tiễn, diễn giả phân tích xu hướng chuyển đổi từ hệ thống hạ tầng nước truyền thống sang các mô hình tuần hoàn, hướng đến sử dụng tài nguyên hiệu quả và bền vững hơn. Bên cạnh những tiềm năng ứng dụng, GS. Simon R. Bush cũng chỉ ra bốn rào cản kỹ thuật và xã hội phổ biến đang ảnh hưởng đến quá trình triển khai các giải pháp tuần hoàn nước. Từ những phân tích này, ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc giải quyết bốn câu hỏi cốt lõi liên quan đến tính khả thi, hiệu quả vận hành, khả năng nhân rộng và cơ chế quản trị nhằm thúc đẩy quản lý nguồn nước theo hướng bền vững.

Vận dụng nguyên lý liên kết của mô hình bánh răng, TS. Nguyễn Đăng Khoa – Trưởng chương trình Thạc sĩ Kỹ thuật Môi trường kiêm Quản lý Tài nguyên và Môi trường, Trường Đại học Văn Lang, đã đề xuất hướng tiếp cận nghiên cứu liên ngành, kết nối các lĩnh vực môi trường, nông nghiệp và khoa học dữ liệu nhằm giải quyết bài toán quản lý tài nguyên nước. Nghiên cứu tập trung vào bốn mục tiêu trọng tâm, trong đó mô phỏng hệ thống đất ngập nước nhân tạo trong xử lý nước thải sinh hoạt và đánh giá các yếu tố tác động theo mô hình phễu là những nội dung then chốt. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển các giải pháp tuần hoàn nước, hướng đến phục vụ nhu cầu của cộng đồng một cách hiệu quả và bền vững. 

Trong phiên trao đổi trực tiếp với các chuyên gia, nhiều sinh viên và đại diện doanh nghiệp đã đặt ra những câu hỏi xoay quanh khả năng ứng dụng các giải pháp dựa vào thiên nhiên, tiềm năng thương mại hóa dự án, việc bảo đảm tính ổn định về chất lượng và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm, cũng như các cơ chế quản trị và chính sách hỗ trợ cần thiết tại Việt Nam. Trước những vấn đề được quan tâm, các diễn giả đã chia sẻ nhiều góc nhìn thực tiễn về xu hướng kết hợp giữa hạ tầng “xanh” và hạ tầng “xám” trong quản lý tài nguyên và phát triển đô thị bền vững.

Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu cho biết nhiều mô hình hỗ trợ ra quyết định đang được phát triển với trọng tâm là tối ưu hóa quá trình thu hồi, tái tạo và tuần hoàn tài nguyên từ chất thải. Các diễn giả cũng nhấn mạnh vai trò của việc lựa chọn nguồn nguyên liệu đầu vào phù hợp, xây dựng các thông số vận hành hiệu quả và hoạch định chiến lược dài hạn nhằm từng bước đưa các giải pháp bền vững vào thực tiễn.

Nhằm tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực phát triển bền vững và đổi mới sáng tạo, Trường Đại học Văn Lang và Đại học & Nghiên cứu Wageningen (Hà Lan) đã tiến hành ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU). Theo các nội dung thỏa thuận, hai đơn vị sẽ mở rộng hoạt động nghiên cứu, trao đổi học thuật và triển khai các dự án chuyên môn trong thời gian tới. Sự kiện được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực, góp phần tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng thông qua giáo dục, nghiên cứu và kết nối tri thức toàn cầu.

Tin: Ánh Minh
Hình: Diên Khánh