Khi các doanh nghiệp Việt Nam đồng hoạt hướng đến công bố thông tin phát triển bền vững, khi các tập đoàn đa quốc gia áp khung ESG cho toàn bộ chuỗi cung ứng, vai trò của kỹ sư môi trường không còn chỉ dừng ở việc vận hành công trình xử lý. Người làm nghề được kỳ vọng tham gia vào các quyết định mang tính chiến lược. Chương trình Công nghệ Kỹ thuật Môi trường tại Trường Đại học Văn Lang được xây dựng để đón đầu xu thế này.

Vì sao chuyển đổi xanh tạo ra nhu cầu nhân lực môi trường kiểu mới?

Chuyển đổi xanh là gì? Ai là “nhạc trưởng” cho quy trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp

Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn - nó đang trở thành điều kiện tồn tại của doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu. Và kỹ sư môi trường chính là nhân vật trung tâm trong quá trình chuyển đổi đó.

Trong bối cảnh đó, ngành môi trường bước vào một kỷ nguyên mới. Kỹ sư môi trường chính là nhân vật trung tâm phối hợp giữa kỹ thuật, chính sách và mô hình kinh doanh. Họ không hoạt động độc lập ở khu hạ tầng kỹ thuật mà tham vấn xuyên suốt cho ban giám đốc, phòng tài chính, chuỗi cung ứng để đảm bảo mọi phương án công nghệ và quản lý đều hướng tới sự phát triển bền vững. Thực tế này đòi hỏi một thế hệ nhân lực môi trường doanh nghiệp vừa hiểu luật pháp, vừa vững chuyên môn kỹ thuật để đồng hành cùng lộ trình chuyển đổi của tổ chức.

Chuyển đổi xanh là gì?

Chuyển đổi xanh là một quá trình phối hợp giữa kỹ thuật, chính sách và mô hình kinh doanh. Nó không xảy ra trong một bộ phận đơn lẻ mà đòi hỏi tham vấn xuyên suốt tổ chức, từ nhà máy, phòng tài chính tới ban giám đốc. Chuẩn đầu ra đầu tiên của chương trình đào tạo xác định sinh viên cần vận dụng kiến thức về chính trị, pháp luật và sự hiểu biết các vấn đề đương đại cho các phương án công nghệ và quản lý môi trường, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững.

Trên thực tế, doanh nghiệp đang cần một đội ngũ nhân sự có thể đọc – hiểu các quy định pháp lý về môi trường và các tiêu chuẩn xanh, hiểu chuỗi cung ứng, lập báo cáo bền vững, thẩm định dự án giảm phát thải và làm việc cùng đội ngũ kỹ thuật. Đây chính định hướng chính mà ngành Công nghệ Kỹ thuật Môi trường tại Văn Lang lựa chọn để đào tạo nguồn nhân lực kỹ sư môi trường.

Chương trình đào tạo được thiết kế yêu cầu ESG và chuyển đổi xanh của doanh nghiệp

Ngành Công nghệ Kỹ thuật Môi trường tại Văn Lang được lồng ghép kiến thức về chuyển đổi xanh như Kinh tế tuần hoàn, Đô thị thông minh, biến đổi khí hậu,… Đáng chú ý, học phần Môi trường - Xã hội - Quản trị (ESG) đặt nền cho người học hiểu khung ESG mà các doanh nghiệp đang vận dụng để đánh giá rủi ro và xây dựng chiến lược bền vững. 

Học phần Kinh tế tuần hoàn: lý giải mô hình kinh tế dựa trên dòng vật chất – năng lượng tuần hoàn, hướng tới giảm khai thác tài nguyên nguyên sinh.

Học phần kinh tế môi trường: cung cấp cho kỹ sư môi trường công cụ định giá tài nguyên, ngoại tác và chi phí ô nhiễm, đây là nội dung mới rất cần thiết cho sinh viên. Hệ thống quản lý môi trường ISO và Kiểm toán và quản lý năng lượng đào tạo người học làm việc theo hệ thống tiêu chuẩn quốc tế phổ biến trong doanh nghiệp sản xuất. 

Học phần truyền thông bền vững: bù đắp một mảng kỹ năng mà các vị trí ESG ngày càng đề cao: trình bày dữ liệu môi trường cho nhiều bên không cùng nền kỹ thuật. Quản lý môi trường: giải pháp cho các đô thị thông minh kết nối tư duy môi trường với công cụ quản lý đô thị, một lĩnh vực mở rộng nhanh tại các thành phố lớn.

Bên cạnh hướng chuyên sâu, một số học phần ở phần kiến thức ngành cũng kết nối trực tiếp với hệ sinh thái doanh nghiệp ESG. Luật và chính sách môi trường giúp sinh viên đọc khung pháp lý hiện hành. Đánh giá tác động môi trường rèn kỹ năng phân tích rủi ro và đề xuất biện pháp giảm thiểu. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp, Quản trị dự án, Khởi nghiệp kinh doanh bổ sung lớp năng lực về tổ chức và vận hành.

Năng lực nghề nghiệp của kỹ sư môi trường đáp ứng xu hướng chuyển đổi xanh doanh nghiệp

Để có thể trở thành “nhạc trưởng” định hướng những chính sách xanh, sản xuất hàng hóa xanh cho doanh nghiệp, giảm tác động đến môi trường sinh viên cần tích lũy: kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật môi trường, tư duy tích hợp giữa kỹ thuật, quản lý và phát triển bền vững.

Đặc biệt, học phần Đồ án liên môn trong chương trình đào tạo ngành công nghệ kỹ thuật môi trường là điểm hội tụ để các bạn được thể hiện khía cạnh này. Sinh viên phải xem xét đồng thời yếu tố kỹ thuật, pháp lý, chi phí, rủi ro và tác động xã hội. Đây cũng là cách tiếp cận giúp một kỹ sư môi trường sẵn sàng cho các vai trò chuyên viên tư vấn, cán bộ phát triển bền vững hoặc cán bộ quản lý môi trường tại nhà máy và khu công nghiệp khi làm việc thực tế.

Xu hướng chuyển đổi xanh trong lộ trình học tập ngành Môi trường

Hành trình trải nghiệm thực tế tại các doanh nghiệp “xanh”

Trải nghiệm thực tế là cách học mà ngành Công nghệ Kỹ thuật Môi trường tại Văn Lang hướng đến. Sinh viên không học những học phần kỹ thuật khô khan tại phòng học lý thuyết, sinh viên được đưa đến học tại các công trình thực tế, được cầm tay bản vẽ kỹ thuật, được nhìn thấy cách phân chất thải tại nhà máy hoặc được trở thành nhân viên phát triển bền vững tại tập đoàn đa quốc gia.

Mạng lưới đơn vị tiếp nhận sinh viên trải dài từ công ty tư vấn môi trường, công ty tư vấn – thiết kế – xây dựng công trình môi trường, nhà máy sản xuất, khu công nghiệp cho tới các cơ quan quản lý nhà nước như Sở Nông nghiệp và Môi trường, nhờ vào mạng lưới cựu sinh viên vững chắc của Khoa Môi trường trong suốt 30 năm qua.

Người học phù hợp với hướng đào tạo thế hệ mới

Hướng đào tạo kết nối kỹ thuật với ESG và chuyển đổi xanh đặc biệt phù hợp với những học sinh quan tâm tới việc các hệ thống doanh nghiệp ra quyết định môi trường. Người học cần sẵn sàng đối diện với các bài toán đa chiều, bao gồm tính toán kỹ thuật, đọc văn bản pháp lý, làm việc nhóm và trình bày báo cáo. Ngược lại, chương trình không phù hợp với những bạn kỳ vọng một lộ trình nghề nghiệp cố định, ít biến động, hoặc tránh hoàn toàn các hoạt động liên quan đến hiện trường và dữ liệu.

Cơ hội nghề nghiệp của ngành Công nghệ Kỹ thuật Môi trường

Chuyển đổi xanh là một loạt thay đổi cụ thể trong cách doanh nghiệp đo đạc, công bố và cải thiện hiệu quả môi trường. Một kỹ sư môi trường được đào tạo bài bản về kỹ thuật, đồng thời quen với khung ESG, kinh tế tuần hoàn và hệ thống quản lý môi trường, sẽ có vị trí trong các nhóm phát triển bền vững của doanh nghiệp và trong các đơn vị tư vấn, kiểm toán môi trường. Đây là hướng đi mà chương trình Công nghệ Kỹ thuật Môi trường tại Văn Lang đang chuẩn bị nền cho người học.

Sự chuẩn bị toàn diện này chính là nền tảng để người học bứt phá. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, sinh viên đã có cơ hội cọ xát tại các sân chơi lớn như dự án UniConnect SDG Hackathon. Thực tế, bên cạnh các công việc truyền thống, thị trường hiện nay đang mở ra nhiều vị trí việc làm mới có triển vọng lớn dành cho những kỹ sư sở hữu tư duy tích hợp.

Nếu bạn đã sẵn sàng trở thành một "nhạc trưởng xanh" đón đầu làn sóng dịch chuyển này, hãy tìm hiểu thêm thông tin về các tổ hợp môn xét tuyển và mức điểm chuẩn của ngành Công nghệ Kỹ thuật Môi trường tại Trường Đại học Văn Lang để có sự chuẩn bị tốt nhất.

Tin & Hình: Lê Minh